Port Nedir?

Bilgisayar kullanıcılarının adını çok fazla duydukları konulardan birisi de port’tur. Port yüzlerce bilgisayar teriminden sadece bir tanesidir. Bu kelime aslında pek çok yerde kullanılıyor olsa da en yaygın kullanıldığı yer bilgisayar ağlarıdır.

Port, sanal ve fiziksel olarak ikiye ayrılır. Aslında port nedir? Sorusunu anlayabilmek için ne işe yaradığını da bilmek gerekir. Bu sayede kelimeyi ve bu parçanın ne işe yaradığını anlamak gerekir.

Bilgisayarlar birbirleri arasında iletişim kurabilmek için IP adreslerine sahiplerdir. IP adresleri portlara bölünerek sanal bir veri güzergahı oluşturur. Sözlükteki anlamına baktığımızda “liman” bilgisayardaki anlamına baktığımızda “köprü” olan port, bilgisayarlar arasındaki bu iletişimi kurabilmek için önemli bir üyedir.

Port veri alışverişini yaparken aynı anda birden fazla işlemi de gerçekleştirir. Bunun için 0’dan başlayarak 65535’ e kadar değerlere bölünürler.

Port, TCP ve UDP şeklinde iki tipe sahiptir. İsterseniz bu port tipini biraz daha açıklayalım.

TCP nedir?: Amerika Savunma Bakanlığı tarafından geliştirilmiş bir protokoldür. Bilgisayarların arasındaki iletişimin sorunsuz bir şekilde gerçekleştirilmesini sağlar ve veri bütünlüğünün sağlamanın yanı sıra kimlik doğrulamasını da gerçekleştirir. Bu portun oluşturulmasındaki ana neden iletişim sırasında meydana gelebilecek olan kayıpların engellenmesini sağlamaktır. Örneğin  HTTP, HTTPS, POP3, SSH, SMTP, TELNET ve FTP veri alışverişlerini TCP yapmaktadır.

UDP Nedir?: UDP, yukarıda bahsetmiş olduğumuz TCP’nin bir alternatifi olarak geliştirilmiştir. Farkı ise daha hızlı olması ses ve video gönderileri esnasında kullanılmasıdır. TCP’den daha hızlı olmasının nedenine baktığımızda ise veri bütünlüğü ve kimlik doğrulamasından sorumlu olmamasıdır. İşe bu noktadan baktığımızda ise UDP her ne kadar daha hızlı olsa da TCP kadar güvenilir değildir.  

Port Ne İşe Yarar?

Portların temel görevi alışverişleri sağlamak. Bunun içinde numara sistemine sahip olmasıdır. Her bilgisayarın bir adresi yani IP’si vardır ve bu da bilgisayar üzerinde aynı anda birden fazla alışveriş yapılmasına imkan sağlar. Daha da detaylandıracak olursak az önce bahsetmiş olduğumuz IP numaralarının tamamı farklı bir portu kullanır bu da bir kullanıcının internet sitesini ziyaret ederken aynı zamanda e-postasını kontrol edebilmesini sağlar.

Yukarıda da bahsettiğimiz gibi bilgisayar üzerindeki sanal alışverişin tamamı portlar üzerinden yapılır. Fiziksel olan portlara bir örnek verecek olursak bilgisayar üzerindeki tüm donanım girişleri diyebiliriz.  

Port Yönlendirme Nedir?

Port yönlendirme aslında adından da anlaşılacağı gibi bilgisayardaki ya da bir cihaz üzerindeki verilerin başka bir tarafa çevrilmesi ya da durdurulmasıdır. Port yönlendirme işlemi esnasında IP adresini koruyabilmenin de önemli ve güvenli bir yoludur. Port yönlendirme farklı amaçlar doğrultusunda yapılabilir. Aşağıda ise bu yönlendirmenin nedenleri nelerdir? Bunlardan bahsedelim.

Yerel Port Yönlendirme: Yerel port yönlendirmesi en güvenli olan yönlendirme işlemidir. Bu işlem esnasında güvenli bir koridor açılır ve kullanıcılar bu koridoru kullanarak internet sitelerini engelleyen güvenlik duvarlarını aşabilirler.

Uzak Port Yönlendirme: Uzak port yönlendirmesi sayesinde uzaktaki bir sunucuya herkesin tek bir TCP port üzerinden bağlanmasına olanak sağlar.  

Dinamik Port Yönlendirme: Dinamik port yönlendirme işlemi en az tercih edilen yöntemdir. Güvenlik engelini aşabilmenin başka bir yolu olarak kullanılan bu yöntemde herkes açık olan bir ağdaki kullanıcıların güvenliğini sağlamak için bu yönlendirme üzerinden çalışır.

Serial Port Nedir?

Bilgisayar üzerinde bulunan eş zamanlı olmayan bilgi aktarımını sağlayan girişe verilen isimdir. Serial port genellikle IBM’in bilgisayarlarında bulunuyordu. Teknolojinin de gelişmesiyle birlikte USB teknolojisinin tüm cihazlarda kullanılmaya başlanması serial portların kullanımının giderek yok olmasına imkan sağlamıştır. Serial portların en çok kullanım alanına baktığımızda donanımları şu şekilde görebiliyoruz.

Bilgisayar üzerinde bulunan mauseler serial port aracılığı ile kullanılmaktadır.

Modemler kolay kullanımı ve kurulumu dolayısıyla eski bilgisayarların içinde eski tip modemlerin kurulması için serial portlar kullanılıyordu.

Serial portların temel kullanım alanına baktığımızda bilgisayar üzerinde ağ oluşturmak içindi. Disket ve diğer aktarım donanımlarının yetersiz olduğu dönemlerde serial portlar kullanılarak büyük dosyaların başka bilgisayarlara aktarılması sağlanırdı.

Günümüzde yazıcıların büyük bir bölümü artık USB kullanıyor olmasına karşın eski yazıcılarda serial portlar halen vardır.  

Port-Nedir
Port Nedir?

UDP Port Nedir?

Yukarıda da aslında UDP’den bahsetmiştik, ama toparlayacak olursak şu şekilde söyleyebiliriz. UDP, TCP portların yerine geliştirilmiş olan bir protokoldür. İnternet üzerindeki bağlantıda düşük gecikme ve az kayıp yaşanması için UDP tercih edilebilir. UDP ile TCP arasındaki farka baktığımızda ise şu şekilde bir sonuç çıkmaktadır.

UDP ve TCP, IP üzerinden çalışır. Her iki protokolde de veri paketi adı verilmiş olan paketler gönderilerek görev yaparlar. TCP bağlantı oryantasyonlu olan bir sistemdir. Yani bir dosya veya mesaj göndermek istediğinizde iletişimin sağlanabilmesi için bağlantı olması gerekir. Bu bağlantı koparsa sunucu kayıp parçaları isteyecektir. Mesaj iletilirken bozulma gibi bir durum yaşanmaz. UDP bağlantısız olan bir protokoldür. Yani bir mesaj ya da veri gönderdiğinizde sizin hiçbir şekilde haberiniz olmaz. Mesajınız ya da dosyanız kaybolduğunda bozulduğunda siz bunu fark etmezsiniz.

Com Port Nedir?

Com port klavye ve diğer bilgisayar parçaları com port yoluyla bağlanır. Günümüzde üretilmiş olan bilgisayarlarda artık bu çevre birimleri USB şeklinde bağlanmaktadır. Bunun içinde eski kullanılan yöntemlerden bir tanesidir diyebiliriz. Com port kullanan cihazlara baktığımızda çevirmeli modem , ağ anahtarı , yönlendiriciler, gps alıcıları , barkod okuyucuları , led ve lcd tvler , yazıcılar , kesintisiz güç kaynaklarını görebiliyoruz.

Sanal Port

Sanal portlar internet ve sunucu ile ilişkilendirilmektedir. Genel olarak ağ ve internet üzerindeki farklı yazılım ve scriptler aracılığı ile yönlendirme sağlayan bağlantı noktalarıdır.

Bunu bir örnekle açıklayacak olursak bir internet siteniz olduğunu düşünün. İnternet sitenizin birden fazla sanal portu bulunması gerekir. Yani sitenizi ziyaret eden kullanıcıların sitenize girmeleri için 80’port’u kullanmaları gerekirken sitenizdeki mail servislerinin kullandığı farklı portlarında olması gerekecektir.

Genel olarak değerlendirdiğimizde internet sitelerine giren ziyaretçi sayısı ne kadar çok olursa daha fazla porta sahip olması gerekir. Bunun içinde her porta verilmiş olan ekstra bir görev vardır.

IP ve Port İlişkisi

IP ile port arasında doğrudan bir bağlantı söz konusudur. Örneğin bilgisayarınız ile bağlantının kurulmuş olduğu aygıt arasındaki işlemler port ile gerçekleştirilir.  Ağ üzerindeki bir sunucu programa bağlanmak istenildiğinde bağlanılmak istenen IP numarasının yanına port numarasının eklenmesi sağlanır. Kısacası port karşı tarafın IP adresinden bizim IP adresimize verileri iletmek için kullanılan bir yolu girişidir.

Ekim 13, 2021

Ping Atma Nedir?

Ekim 8, 2021

Hotspot Nedir?

YORUMLAR

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir