SCADA Nedir?

Scada, denetleme yönetimi için bilgisayarları ve ağa bağlı olan veri iletişim sistemlerini kontrol eden bir sistemdir. Proses tesisi ya da makinelerle arayüz oluşturmak amacıyla programlanabilir.

Scada’nın İngilizce açılımı “Supervisory Control and Data Acquisition”’dur. Türkçe olarak karşılığı ise denetleyici kontrol ve veri toplama şeklindedir.

Scada Sistemi Nedir?

Scada kullanan kuruluşlar aşağıdaki işlemleri kendi sistemlerine uygulamış olacaklardır.

  • Prosesler uzak noktalardan kontrol edilebilir.
  • Veriler gerçek zamanlı olarak toplanabilir, işlenebilir ve izlenebilir.
  • Doğrudan cihazlarla etkileşimde bulunulabilir.

Scada sistemi sayesinde verimin korunması ve akıllı kararlar alınabilmesi için verilerin işleme konulması ve arıza süresinin azaltılması sağlanmış olur. Endüstriyel kuruluşlar için bu çok önemli bir konudur.

Scada mimarisi programlanabilir mantık denetleyicileri ya da uzak terminal üniteleri ile başlar. Scada yazılımı verileri işleyerek dağıtır ve görüntüler, operatörlerin ve diğer çalışanların verileri analiz etmesine ve önemli kararlar almasına yardımcı olur.

Mesela sistemi bu şekilde anlatacak olursak scada sistemi hızlı bir şekilde operatöre bir ürün grubunun hatasını bildirir. Operatör ise bu bildiri ile birlikte işlemi duraklatır ve sorunun nedenini belirlemek için scada sistemi verilerini bir HMI aracılığı ile görüntüler. Operatör verileri inceledikten sonra makinenin arızasını tespit eder.

Scada Sistemleri Nedir?

Scada sistemleri, sanayi kuruluşları kamu ve özel sektördeki şirketler tarafından verimliliği kontrol etmek ve korumak, daha akıllı kararlar alınabilmesi için veri dağıtmak ve arızanın süresini azaltmak için sistem sorunlarını iletebilmek için kullanılır. Scada sistemleri birçok farklı türde işletmede kullanılmaktadır. Çünkü basit yapılandırmalardan çok karmaşık kurumlara kadar her şeyde kendisinden beklenilen görevi yerine getirebilme özelliğine sahiptir.

SCADA sistemleri birçok modern endüstrinin bel kemiğidir diyebiliriz. Özellikle aşağıdaki sektörler için oldukça önemlidir:

  • Enerji
  • Yiyecek ve içecek
  • İmalat
  • Petrol ve gaz
  • Güç
  • Geri dönüşüm
  • Taşımacılık
  • Su ve atık su

Scada sistemini kullanan işletme önemli bir zaman ve para tasarrufu sağlamış olacaktır. Modern scada yazılımının tarihçesine baktığımızda ise şu şekilde belirtmek mümkündür.

Scada Yazılımı Nedir?

Scada yazılımının tarihini öğrenebilmek için geçmişteki sanayi kuruluşlarını görmek gerekiyor. Scada 20. Yy. ortalarında piyasaya sürülmeden önce birçok tesis uzak saha çalışmalarını takip edebilmek için personele güvenmek zorundaydı. Özellikle endüstriyel kuruluşlar insanların her cihaz ile etkileşime girebilmeleri için personellerini bu noktalara göndermek zorunda kalıyordu. Denetleme kontrolünün sağlanabilmesi için personel görevlendirmesi şarttı. Kuruluşlar gelişmeye devam ettikçe de sorunların yapısı da daha artmaya başlayacaktı. Röle ve zamanlayıcıları yeniden yapılandırma zor oluyordu, arıza oluşuyor ve kontrol panelleri çok fazla yer kaplıyordu.  1950’lili yılların başlarında bilgisayarlar ilk önce endüstriyel kontrol amacıyla geliştirildi ve kullanılmaya başlandı. Denetleme kontrolü başlıca kamu hizmetleri petrol ve doğal gaz boru hatları ve diğer endüstriyel pazarlar arasında popüler olmaya da başladı.1960’lı yıllarda da otomatik iletişimin ölçüm alanlarını ve uzak bölgelerden izlenme ekipmanlarını diğer verileri iletmesini sağlayacak olan telemetri kurulumu yapıldı. Scada yazılımı 1970’lerin başında kullanılmıştı ve 10 yıl boyunca mikroişlemcilerin ve PLC’lerin yükselişi işletmelerin otomatik süreçleri her zamankinden de daha fazla izleme ve kontrol edebilme yeteneğini artırdı.

SCADA-Nedir-1-1

Scada Nedir Ne İşe Yarar?

1980 ve 90’lı yıllardan itibaren yerel alan ağı teknolojisinin gelişmesiyle birlikte scada yazılımı da gelişmeye devam etti. Scada sistemleri geliştikçe diğer benzer sistemlere de bağlanabilme özelliği eklendi. Bu sistemlerde kullanılmakta olan LAN protokollerinin çoğu tescilliydi ve bu da satıcıları veri aktarımına nasıl optimize edeceklerinin kontrolünü verdi.

1990’lı ve 2000’li yılların başında, dağıtılmış sistem modeline dayanarak, SCADA, açık bir sistem mimarisi ve satıcıya özel olmayan iletişim protokollerini benimseyerek artan bir değişik yaşadı. Ağ bağlantılı SCADA sistemi olarak adlandırılan SCADA’nın bu yinelemesi, Ethernet gibi iletişim teknolojilerinden yararlandı. Ağa bağlanmış SCADA sistemleri, diğer satıcılardan gelen sistemlerin birbirleriyle iletişim kurmasına izin vererek, eski SCADA sistemlerinin getirdiği sınırlamaları hafifletti ve kuruluşların ağa daha fazla aygıt bağlamasına izin verdi.

Scada sistemi genel değişimler yaşamışta olsa birçok sanayi kuruluşu işletme seviyesinden endüstriye veri erişimi ile mücadele etmeye devam edebilmiştir. 1990’lı yılların sonundan 2000’li yılların başına kadar teknolojik bir gelişim meydana gelmiş kişisel bilgisayarlar ve IT teknolojilerindeki gelişim hızlanmıştır.

Günümüzde kullanılan scada sistemleri halen verilerin işlenebilmesi için özel teknolojiye sahip. Bir veri kaydedici bir veri bağlayıcısı veya başka bir veri aktarma aracı olsun çözüm dağınık ve inanılmaz derece de pahalı. Modern scada sistemleri ise bu durumu çözmeye çalışıyor.

Scada Yazılımının Avantajları

  • Büyük verilerin depolanmasını sağlayabilmek için tesis sağlanmış olur.
  • Veriler kullanıcı ihtiyaçlarına göre farklı formatlarda görüntülenebilir.
  • Geniş bir bölgede bulunan binlerce sensörü bağlamak için arayüz kullanır.
  • Operatörler aracılığı ile gerçek veri simülasyonları elde edilebilir.
  • Ana üniteye bağlı Uzak Terminal Birimleri, çok çeşitli türde veriler toplayabilir.
  • Gelişmiş protokoller ve uygulama yazılımlarıyla, veriler yalnızca yerel siteden değil her yerden izlenebilir.
  • Birimlerin fazlalığı, arıza veya arıza durumunda yedekleme yapabilmek için SCADA sistemine dahil edilmiştir. Bu, sistemi daha sağlam kılar.
  • Yanıt elde etmede hızlıdır.
  • Ek kaynaklar eklerken ölçeklendirilebilir ve esnektir.
  • Tele Telekomünikasyon, enerji, nakliye, petrol ve gaz, su, askeri, meteorolojik vb. dahil olmak üzere geniş endüstri ve bölümlerde kullanılır.
  • Scada’nın dezavantajları
  • PLC tabanlı SCADA sistemi donanım birimleri ve bağımlı modüller açısından karmaşıktır.
  • Sistem karmaşık olduğu için, SCADA sistemini sürdürmek için yetenekli operatörler, analistler ve programcılar gerektirir.
  • Kurulum maliyetleri daha yüksektir.
  • Sistem, sınırlı yazılım ve donanım ekipmanlarının kullanımını destekler.

Modern scada sistemleri gerçek zamanlı verileri dünyanın neresinde olursanız olun ulaştırır. Gerçek zamanlı olan bu bilgilere erişim hükümetlerin, işletmelerin ve bireylerin süreçlerini nasıl geliştirebilecekleri hususunda veri odaklı kararlar alabilmelerini sağlayacaktır. Kısacası scada yazılımı olmadan sürekli bilgilendirilmek ve yeterli veri toplamak ya mümkün olmayacak ya da zor olacaktır.

Ekim 19, 2021

Virüs Temizleme

Ekim 14, 2021

PowerShell nedir?

YORUMLAR

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir